Leon Engelen:ogen die kijken

Leon Engelen werd in 1943 in Bree (België) geboren. Hij groeide op te midden van een toen nog ongerepte natuur waarin prachtige boerderijtjes stonden. Hoewel Leon creatief was, blonk hij wat schilderen betreft niet uit. Maar onbewust nam hij zijn omgeving in zich op. Geleidelijk aan kreeg hij visie en werd hij rijper zodat hij de overblijfselen van zijn jeugd nu kan doen herleven in zijn schilderijen. Volgens Leon moet je in de schilderkunst met twee zijn, de schilder en de toeschouwer. De schilder creëert iets wat de toeschouwer vervolledigt. Wanneer deze interactie tot stand komt, is de schilder in zijn opzet geslaagd. In de traditionele schilderkunst ligt de interactie op het niveau van het beeld. De toeschouwer moet een beeld zien waarin hij gelooft en dat hem een hele wereld voortovert. In de abstracte schilderkunst is de interactie fundamenteel anders omdat de nadruk niet ophet beeld maar op de ideëen ligt. De toeschouwer wordt niet met een beeld maar met een idee geconfronteerd. Iemand die abstract werkt, bereikt mensen die abstract denken. Interactie is zeer belangrijk, zonder interactie is er geen kunst, alleen een kunstenaar. Leon volgde gedurende meerdere jaren les aan de schilderacademie. In 1968 verliet hij de academie omdat hij het niet eens was met de richting die men er uitging: Leon mocht niet meer schilderen, alleen met verfrollen werken en verf spatten. In 1974 begon leon te schilderen op krijtdoek: dit is linnen dat hij zelf prepareert en dat hem andere mogelijkheden geeft. De verf trekt in de grondlaag en kan onmiddellijk worden overschilderd. Deze techniek, die zo oud is als de schilderkunst zelf, is de laatste 100 jaar in onbruik geraakt. Leons uitgangspunt is de realiteit. Een onderwerp inspireert, hij begint dat te schilderen en tijdens dat proces worden er dingen bijgevoegd, wordt hetgeen hij ziet aangepast tot wat hij wil zien. Alles wat Leon bekijkt, wordt automatisch herleid tot een schilderij. Hij kan niet meer op een normale wijze naar iets kijken. De tekening, de opbouw en de kleuren die hij nodig heeft, ziet hij dadelijk voor zich. Hij bekijkt alles als onderwerp en kan ook niet op een andere manier kijken, zelfs niet naar dingen die hem niet interesseren om te schilderen. Leons werk sluit aan bij dat van de landschaps- en dierenschilders van de vorige eeuwen. Vroeger bestond er een schildersgemeenschap waarin er sterke onderlinge banden waren en waarin technieken en ideeën werden uitgewisseld. Leon kan daarniet op terugvallen en heeft alles alleen moeten uitzoeken, wat hem toch enigszinsapart maakt. Hij heeft zich bovendien gespecialiseerd in het schilderen van bakstenen en pannen. Volgens Leon zal de schilderkunst haar eigen weg volgen en is het zinloos ze in een bepaalde richting te duwen. Het zullen de buitenbeentjes zijn, die bepalend worden. Leon weet niet of hij zichzelf bij deze laatste categorie moet rekenen. Hij schildert wat hij denkt te moeten schilderen, op een manier zo goed als hij kan. Men neemt dat aan of niet, men vindt dat mooi of niet. Leon woont en werkt momenteel in de Molenstraat 105 te 3570 Alken (België).